Teknik rehber

Elektrikli bisiklet bataryası: Wh hesabı ve gerçek menzil

Bataryanın kapasitesi Wh ile ölçülüyor ve hesabı basit: volt çarpı amper saat. Üreticinin yazdığı menzil ise ideal koşulun rakamı, gerçekte altında kalıyor.

Kapasite neyle ölçülür?

İlanda şarjlı bisiklet ya da akülü bisiklet yazması bir şey değiştirmiyor; bataryanın ölçüsü hepsinde aynı. Tek doğru birim watt saat, yani Wh. Hesabı da basit:

Wh = Volt (V) × Amper saat (Ah)

36 V / 10 Ah bir batarya 360 Wh eder. 48 V / 10 Ah ise 480 Wh. İkisinin de Ah değeri aynı ama ikincisi üçte bir daha fazla enerji taşıyor. İlanlarda çoğu zaman yalnızca "10 Ah" yazdığı için bu fark gözden kaçıyor. Voltajı görmeden Ah karşılaştırması yapmayın.

Bir şarjla gerçekte kaç kilometre gidilir?

Kaba ama işe yarayan bir kural var: elektrikli bisiklet kilometre başına 10 ile 20 Wh arası harcıyor. Alt sınır düz zeminde, hafif sürücüyle, pedal desteğinin düşük kademesinde geçerli. Üst sınıra yokuş, rüzgar, yük ve gaz kolu çıkarıyor.

Bu aralık benim ölçümüm değil, sektörde yaygın olarak kullanılan bir bant: kaynaklar tüketimi genelde 5 ile 20 Wh/km arasında veriyor. Ben alt ucu 10'a çekiyorum çünkü 5 Wh/km ancak motoru neredeyse hiç çalıştırmadan, bisikleti kendi bacağınızla götürerek çıkıyor. Elektrikli aldıysanız muhtemelen bunun için almadınız.

Tablodaki değerler yukarıdaki tüketim aralığından hesaplandı, ölçüm değil. Gerçek menzili sürücü ağırlığı, eğim, rüzgar, lastik basıncı ve dış sıcaklık değiştiriyor. Menzil hesaplayıcıda kendi değerlerinizi girebilirsiniz. Kendi sürüşlerimde tablonun "karma" sütununa yakın çıkıyorum; yokuşlu bir rotada "tam gaz" sütununu da altına düşürmek mümkün.

Ne kadar kapasite almalı?

Günlük gerçek mesafenizi alın, iki katını hedefleyin. Bunun iki sebebi var: bataryayı her gün sıfıra kadar boşaltmak ömrünü kısaltıyor, bir de kapasite yıllar içinde düşüyor, bugün tam tamına yeten batarya iki yıl sonra yetmiyor.

Batarya ne kadar dayanır?

Lityum hücrelerin ömrü şarj döngüsüyle ölçülüyor. Bir döngü, kapasitenin tamamının kullanılması demek; yarıya kadar boşaltıp doldurmak yarım döngü sayılıyor. Yaygın hücrelerde 500 ile 1000 döngü sonrasında kapasitenin belirgin biçimde düştüğü kabul ediliyor.

Ömrü uzatan alışkanlıklar şunlar:

• Bataryayı sürekli tam dolu ya da tam boş bırakmamak
• Uzun süre kullanılmayacaksa yarı dolu saklamak
• Dondurucu soğukta veya güneş altında şarj etmemek
• Üreticinin kendi şarj cihazını kullanmak

Yıkama ve kışlık saklama dahil bakım rutininin tamamını bakım rehberinde topladım.

Kışın menzil neden düşüyor?

Soğukta hücrelerin iç direnci artıyor ve kullanılabilir kapasite geçici olarak azalıyor. Geçici bir durum bu, hava ısınınca menzil geri geliyor. Bataryayı içeride oda sıcaklığında saklayıp sürüşten hemen önce takmak kış aylarında menzili hissedilir biçimde kurtarıyor.

Bataryayı sonradan büyütebilir miyim?

Bazen. Sınırı kontrol ünitesinin desteklediği voltaj çiziyor. Aynı voltajda daha yüksek Ah'li bir bataryaya geçmek genelde mümkün. Voltajı yükseltmek ise kontrolcüyü, çoğu zaman da motoru değiştirmeyi gerektiriyor. Yeni batarya alırken konnektör tipini ve bataryanın fiziksel ölçüsünü de kontrol edin.

Sıkça sorulan sorular

Elektrikli bisiklet bataryasının kapasitesi nasıl hesaplanır?

Wh = volt × amper saat. 36 V ve 10 Ah bir batarya 360 Wh eder. Farklı voltajdaki iki bataryayı sadece Ah üzerinden kıyaslarsanız yanılırsınız.

Bir şarjla kaç kilometre gidilir?

Wh değerini kilometre başına tüketime bölün. Tüketim düz zeminde pedal desteğiyle 10 Wh/km civarında, yokuşta ve gaz koluyla 20 Wh/km üstüne çıkıyor. 360 Wh batarya bu aralıkta 18 ile 36 km arası menzil verir.

Elektrikli bisiklet kaç saatte şarj olur?

Bataryanın amper saat değerini şarj cihazının amperine bölün. 10 Ah bir batarya 2 amperlik cihazla hesapta 5 saatte dolar; son dilim yavaş dolduğu için gerçekte süre 6 saate yaklaşır. Daha yüksek amperli cihaz süreyi kısaltıyor.

Elektrikli bisiklet ne kadar elektrik harcar?

Bataryaların çoğu 0,3 ile 1 kWh arasında; yani bir tam şarj evde 1 kWh'lik tüketimin altında ya da civarında kalıyor. Maliyeti için bataryanın kWh değerini faturanızdaki birim fiyatla çarpın: 360 Wh'lik batarya 0,36 kWh eder, şarj kaybıyla prizden çektiği bunun biraz üstüdür.

Batarya kaç yıl dayanır?

Ömür kilometreyle değil şarj döngüsüyle ölçülüyor. Yaygın lityum hücrelerde 500 ile 1000 döngü sonrası kapasitede belirgin düşüş kabul ediliyor.

Elektrikli bisiklet bataryası kaç km dayanır?

Döngü ömrünü şarj başına menzille çarpın. Şarj başına 30 km giden bir batarya 500 döngüde 15.000 km, 1000 döngüde 30.000 km eder. Yalnız bu hesap bakımla ayakta duruyor; bataryayı sürekli dibine kadar boşaltmak ya da aylarca boş bekletmek ömrü o kilometreye varmadan bitirebiliyor.

Kışın menzil neden düşüyor?

Soğukta hücrelerin iç direnci artıyor, kullanılabilir kapasite geçici olarak azalıyor. Hava ısınınca eski haline dönüyor, kalıcı bir hasar bırakmıyor.